Thursday . 5 March 2026

INKURU ZIGEZWEHO

  • 5 March » Iran yatangije ibitero byo ku butaka ku Ba Kurde bo muri Iraq – read more
  • 5 March » Rura yatangaje ibiciro bishya by’ibikomoka kuri Peteroli – read more
  • 5 March » Inama y’abaminisitiri yemeje ifungurwa ry’abarenga 1800 – read more
  • 4 March » Santa Kinyera wari wungirije muri Ambasade ya Uganda mu Rwanda yapfuye – read more
  • 4 March » Nyagatare: Barasaba ko igishanga cy’umuceri gitunganywa – read more

Musanze: Urusobe rw’ibibazo mu miryango intandaro ituma abana bava mu ishuri

Tuesday 1 March 2022
    Yasomwe na

Ndayambaje Jean Claude

Mu bukangurambaga bukomeje gukorwa hirya no hino mu gihugu bwo gusubiza abana mu ishuri, abana bamwe bavuga ko bata ishuri biturutse ku bibazo byugarije imiryango yabo hakiyongeraho n’amakimbirane aba ari hagati y’ababyeyi babo.

Kuri uyu wa Mbere tariki ya 28 Gashyantare 2022 abayobozi mu nzego zitandukanye bo mu karere ka Musanze, barimo n’inzego z’umutekano bazindukiye mu gikorwa cy’ukangurambaga bwo kugarura abana mu ishuri, igikorwa cyabereye mu mbuga y’isoko rya Cyinkware rihuriramo abaturutse mu turere tune, twa Musanze, Gakenke, Muhanga na Nyabihu ifitemo igice kimwe cy’isoko.

Byagaragaye ko bana bamwe bataye ishuri bishora mu mirimo itandukanye irimo gucuruza ibisheke, kwikorera imizigo n’indi mirimo itandukanye ihutaza uburengenzira bw’umwana.

Mamaurwagasabo yegereje bamwe mu bana bakusanyijwe bigaragara ko bataye ishuri, batangaza ko kuba baravuye mu ishuri byatewe n’amakimbirane yari hagati y’ababyeyi babo ahandi ugasanga iwabo babuze icyo kurya, umwana agahitamo kujya gukora ubukarani kugira ngo abone icyo kurya .

Mutuyimana Violete w’imyaka 14 waturutse mu murenge wa Musanze avuga ko yavuye mu ishuri nyuma yo kubura ibikoresho by’ishuri, yahisemo kuva mu ishuri ajya kwishakira imibereho.

Mutuyimana yagize ati "Nigaga mu mwaka wa Gatanu, iwacu babura ubushobozi burimo kungurira ibikoresho by’ishuri, mbona imibereho ari ntayo njya kwishakishiriza amafaranga kugira ngo ubuzima bukomeze."

Uyu mwana akomeza avuga ko ubukene mu miryango yabo ari yo mpamvu yatumye areka ishuri, akifuza ko habonetse ubushobozi bw’ibikoresho by’ishuri yarisubiramo.

Uwimana Marceline yaturutse mu karere ka Gakenke ubwo inzego za leta zamusangaga mu isoko rya Cyikware avuga ko yize amashuri abanza ageze mu mwaka wa gatandatu akora ikizamini cya leta iwabo babura ubushobozi bwo kumwishyurira amafaranga mu burezi bw’ibanze bw’imyaka 12 ahitamo kureka ishuri.

Yagize ati "Narangije abanza, ngeze mu mwaka wa Gatandatu kubera iwacu nta bushobozi bari bafite nahise ndeka ishuri njya gucuruza ibisheke".

Uwimana akomeza avuga ko na mbere yo gusta ishuri ababyeyi be bahoraga mu makimbirane y’urudaca akabura uwo asaba ibikoresho ahitamo gutangira kwishakira amafaranga ajya gucuruza ibisheke mu isoko rya Cyinkware.

Ababyeyi ntibavuga rumwe n’abana ku mpamvu yo kuva mu ishuri

Bamwe mu babyeyi baganiriye n’umunyamakuru wa mamaurwagasabo bavuze ko abana babananiye, bagahitamo kujya birirwa bazerera.

Hari n’ababyeyi bavuga ko bagirwa inama n’abarimu ko igihe babona umwana adashoboye kwiga aho kugira ngo ajye mu buzererezi bamuashakira ikindi akora, ari nabwo bamwe bajya mu mirimo itagenewe abana.

Mukandoli Beatrice wo mu murenge wa Rusasa yagize ati "Umwana namutangije mu mwaka wa Mbere mwalimu akajya ampamagara ngo yirirwa inyuma yishuri, hanyuma mwalimu angira inama yo kumushakira ikindi akora mpitamo kumugurira igare; we byaranze nta kintu cyinjira mu mutwe ."

Undi mubyeyi yavuze ko ikibazo cy’ubukene gituma abana bava mu ishuri nacyo ari imbogamizi yagakwiye kwitabwaho bakareba uburyo abana bakomeza koroherezwa nubwo bashyizeho uburyo bwo kubagurira ku ishuri ariko ko hari ababura ubwo bushobozi bwo kwishyura.

Yagize ati "Ubukene nabwo n’imwe mu mpamvu zituma abana bava mu ishuri bakajya gushakisha ubundi buzima cyane ko hari n’umwana uza gushakisha udufaranga akajya kwiga ikigoroba kubera ko abona ko ababyeyi be nta kintu bafite."

Umuyobozi mu ishami ry’uburezi mu karere ka Musanze Bwana Munyamahoro Alex avuga hagomba kubaho ubufatanye n’ababyeyi kugira ngo abana bose bagaruke mu ishuri kuko icyo basabwa ari ukuzana amakaye gusa.

Munyamahoro yagize ati "Ababyeyi bagomba kugira uruhare mu myigire y’umwana kandi umubyeyi akaba ariwe ufata iyambere mu kureba niba umwana arimo kwiga twese dufatanye mu burezi bw’abana bacu ."

Uyu muyobozi akomeza agira ati "Abitwaza ko babura ubwishyu bw’amafunguro ku ishuri (School feeding) bakava mu ishuri, yavuze ko nta muyobozi w’ikigo ufite uburengenzira bwo kwirukana umwana Kubera ko atishyuye ifunguro ahubwo ko bagomba kujya baganira n’umubyeyi bakumvikana uburyo bwo kwishyira ariko umwana ntasohorwe mu ishuri."

Kugeza ubu mu karere Ka Musanze harabarurwa abanyeshuri 4212 bataye ishuri bo mu mashuri abanza, mu gihe abana 1562 bo mu mashuri yisumbuye aribo bataye ishuri.

Abana bamaze Kugarurwa mu ishuri mu mashuri abanza (Primary) ni 981 nanone Kandi abana bagaruwe mu ishuri mu mashuri y’isumbuye (High school ) ni 258 ubukangurambaga buracyakomeje kugura ngo abana b’u Rwanda bige Kuko aribo Rwanda rwejo.

feature-top
feature-top

Any message or comments?

pre-moderation

This forum is pre-moderated: your contribution will only appear after being validated by an admin.

Who are you?
Log in
Your post

To create paragraphs, just leave blank lines.

Iyandikishe ujye ubona Amakuru

Iyandikishe ujye ubona Amakuru