Yanditswe na Ndayambaje Jean Claude
(Rtd)Lt Gen Romeo Dallaire, washinze ikigo cya Dallaire gishinzwe abana, amahoro n’umutekano, yasuye Ikigo cy’Igihugu cy’amahoro cya Rwanda Peace Academy (RPA) giherereye i Nyakinama mu karere ka Musanze.
Yatanze ikiganiro ku basirikare bakuru bo muri Afurika y’iburasirazuba barimo bahugura bagezi babo ku bijyanye no kubungabunga amahoro hirya no hino ku Isi.
Undi wasuye Ikigo cya Rwanda Peace Academy ni (rtd) Lt Gen Balla Keïta, wahoze ari umuyobozi w’umuryango w’abibumbye, akaba yaranabaye umuyobozi mukuru w’Ingabo ndetse yabaye n’umugenzuzi mukuru w’Ingabo z’igihugu cya Senegali.
Dallaire afite amateka akomeye kubera ko yahoze ayobora Ingabo z’umuryango w’abibumbye mu Rwanda mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Umuyobozi wa Rwanda Peace Academy (rtd) Col Jill Rutaremara yavuze ko aba bajenerali bombi bari muri gahunda n’ibikorwa bya (RPA) mbere yuko baganira ku miterere n’imbogamizi z’ubutumwa bw’amahoro muri iki gihe hamwe n’abasirikare 24 baturutse mu bihugu 8 bigize Umuryango w’Ibihugu by’Uburayi (EASF), kuri ubu abitabiriye aya mahugurwa n’impuguke mu bya gisirikare mu bumwe bwa Afurika ku masomo y’ubutumwa bw’amahoro.
Mu ntego nyamukuru yatumye Dallaire ashinga iki kigo kwari ukugira ngo hatangwe ubutumwa mu guhagarika kwinjiza no gukoresha abana mu ntambara, aho iyi gahunda bakunze gukoranamo cyanena RPA mu bukangurambaga.
Ikindi ngo gituma bahugura abashinzwe umutekano mu gukumira no gukoresha no kwinjiza mu gisirikare abana bato, ngo binyuzwa cyane cyane mu kigo nyafurika cy’indashyikirwa giherereye i Kigali,
Binyuze muri iki kigo, abapolisi bo mu Rwanda bagiye mu kiruhuko cy’izabukuru bahuguye abashinzwe umutekano 15.000 muri aka karere ka Afurika.
Mu ruzinduko rwe mu Rwanda, kandi Dallaire yanabonanye na Perezida wa Repubulika Paul Kagame ndetse yanasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Kigali yunamiye n’inzirakarengane zisaga 250.000 bishwe bazira uko baremwe.
Amwe mu mateka ya Gen Dallaire
Mu gitabo yanditse kigaragaza uburyo Jenoside yateguwe ndetse ishyirwa no mu bikorwa rero ngo , Nkumuyobozi w’ingabo z’umuryango w’abibumbye mu Rwanda kuva mu 1993-1994, wabonye Jenoside , Dallaire yasabye uruhushya rwo gutabara no kurinda abasivili, ariko ngo arabyanga.
Yanditse ku byamubayeho ubwo yari mu Rwanda nk’umuyobozi wa Loni mu gitabo cye mu 2003 "Shake amaboko hamwe na Sekibi: Kunanirwa kw’ikiremwamuntu mu Rwanda."
Kuri ubu uyu mugabo wahoze ari senateri wuri Canada yatangiye imirimo y’ubutabazi, yunganira abahoze mu gisirikare ndetse anaharanira gukumira ikoreshwa ry’abana mu ntambara bitwaje intwaro.
Aya mahugurwa ari guhabwa abo basirikare bakuru 24, asanzwe atangirwa muri Rwanda Peace Academy azwi nka AUMEOM (African Union Military Experts on Mission).



















