Thursday . 5 March 2026

INKURU ZIGEZWEHO

  • 5 March » Inama y’abaminisitiri yemeje ifungurwa ry’abarenga 1800 – read more
  • 4 March » Santa Kinyera wari wungirije muri Ambasade ya Uganda mu Rwanda yapfuye – read more
  • 4 March » Nyagatare: Barasaba ko igishanga cy’umuceri gitunganywa – read more
  • 3 March » ISRAEL YEMEJE IBITERO MURI LIBAN NA IRAN ICYARIMWE – read more
  • 1 March » Gicumbi: Abarwanashyaka ba Green Party basabwe guhangana n’ibiyobyabwenge – read more

Kicukiro: Abagore bacuruzaga ibitari ibiribwa muri COVID19 batabawe n’inkunga yo kuzahura ubucuruzi

Thursday 11 November 2021
    Yasomwe na

Mutungirehe Samuel

Hari abagore n’abakobwa bakora ubucuruzi buciriritse mu isoko rya Gahanga ryo mu karere ka Kicukiro ryubakiwe abahoze mu bikorwa by’ubuzunguzayi mu mihanda bavuga ko nk’abacuruzaga ibicuruzwa bitari ibiribwa mu gihe cya za Guma mu Rugo batakoraga bakagwa mu bihombo none batangiye kongera ibicuruzwa babikesha inkunga bahawe zitandukanye zo kuzahura ubucuruzi.

Kimwe n’abandi bacuruzi, bavuga ko mu gihe Inama y’Abaminisitiri yabaga yafashe ingamba zidasanzwe zo gusaba abantu kuguma mu ngo cyangwa gufunga amasoko amwe n’amwe kimwe no kugabanya umubare w’abacuruzi mu isoko byateye igihombo cyane ku bacuruzaga ibintu bitari ibiribwa kuko bo basabwaga gufunga amaduka.

Ni inkunga z’amafaranga bahawe babwiwe ko agenewe abagore n’abakobwa bari bafite ubucuruzi batangiye mu 2020 na mbere gato mu 2019 hanyuma COVID19 igahita izamo bagasubira hasi.

Umurerwa Ester ni umwe mu bagore baganiriye na Mamaurwagasabo bacururiza mu isoko rya Gahanga, yavuze ko ingamba zo guhangana n’ikwirakwira rya Coronavirusi zatumye asigara atunzwe n’igishoro yari afite cyane ko asanzwe acuruza ubuconsho bw’ibitari ibiribwa bwiganjemo amavuta n’amasabune, bityo nawe yasabwaga gufunga aho akorera.

Yagize ati “Kubera Corona tagiye mu rugo ibishoro turabirya, ukajya ukoramo ugahahira abana.
Kuko mbere yuko icyorezo kiba ni bwo nari nkitangira akazi; yego nyine naracuruzaga nta kibazo kinini nari mfite kuko naracuruzaga buri munsi bikagenda ukabasha kubona icyo kugaburira abana. Nashoboraga kuba nacyura ibihumbi 2 cyangwa 3 mu nyungu.”

Akomeza avuga ko aho COVID19 iziye hagatangira gufatwa ingamba zituma abacuruza ibitari ibiribwa bafunga ibikorwa byamugizeho ingaruka ariko atangiye kuzigobotora aho abacuruzi bamwe babahaye inkunga yo kuzahura ibikorwa.

Ati “Badushyize muri Guma mu Rugo, urabyumva twaryaga tutakoze, mu kurya utakoze rero twagarutse gucuruza ibisigayemo ari bikeya, wagira amahirwe ukabonamo nk’ibihumbi cyo gutahana.

Nahise njyewe nyaranguza, kuko barabanje baduha ibihumbi 45, narabiranguje nongera ibicuruzwa byari byarashizemo. Hashize amezi nk’abiri baba baduhaye andi ibihumbi 100; urumva rero kuyaranguzamo byahise bisa nk’ibyiyongera umuntu aroongera asubira kuri gahunda turacuruza.”

Yongeraho ko kuva amafaranga yayahabwa agatangira kuyakoresha icyo yagenewe n’uwamuteye iyi nkunga aje yabona itandukaniro mu kuzahura ubucuruzi bwe.

Ati “Nk’icyo gihe ahageze akabona n’aho ngeze ubu yahita abona ko hari itandukaniro; dore nk’ubu nacuruzaga kano gatajeri ko hepfo gafunze nkacuruza utu twa ruguru kandi kiriya gice cyo hejuru nacyo nari ntaragishyiraho, nakoreshaga kariya ko hasi. Ariko urabona ko niyongereye igishoro kibasha kuzamuka.”

Mukeshimana Claudine ni umukobwa ucururiza muri iri soko, nawe acuruza ibijyanye n’isuku, yavuze ko icyorezo cya Coronavirusi kigitangira babanje kubura uko bajya kurangura, bitewe n’ingamab zahise zifatwa zikumira ingendo zitari ngombwa cyangwa izihuza intara n’Umujyi wa Kigali.

Yagize ati “Bitewe nuko banafungaga ibintu bikadushirana bitewe nuko nta modoka zabaga zihari, tubura bimwe na bimwe, ducuruza bikeya byari bisigaye. Niba hari ikintu nabaga nkeneye kiri mu mujyi simbashe kukizana urumva ntabwo nagicuruzaga.”

Mukeshima akomeza avuga ko yabanje guhabwa inkunga y’ikiciro cyya mbere cyatanzwe mu kwezi kwa 11 umwaka ushize, imufasha kongera ibicuruzwa byari byarashize.

Ati “Njye nahise nyiranguza, nari mfitemo bike mpita nongeramo. Byaramfashije kuko urumva niba nari mfite igishoro cy’ibihumbi 200 cyangwa 100 nkabona ayo 80 urumva ko hari ikintu cyiyongereyeho kigaragara.

Niba naracuruzaga nk’ibihumbi 20 ku munsi urumva bitewe n’iyo mpinduka yajemo birashoboka ko wenda ncuruza nk’iibhumbi 25 ku munsi, kandi ayo bitanu ni amafaranga menshi.”

Umuyobozi w’iri soko, Uwizeyumukiza Robert, nawe ucuruza ibitari ibiribwa byiganjemo amavuta n’amasabune by’isuku, yatubwiye ko icyorezo cya Coronavirusi cyaje gihungabanya abacuruzi cyane ko batatekerezaga ko hafatwa ingamba nk’izo babonye zituma abantu bafinga imiryango bakajya mu ngo abacuruza ibiribwa bo bikababoreraho.

Akomeza avuga ko bamwe bamaze kubona iyo nkunga uko zagiye zitangwa n’abafatanyabikorwa batandukanye byazahuye imikorere ndetse bamwe bakibaza niba hari izindi zizaza ngo nabo basubire mu buzima busanzwe.

Ati “Ndibuka biza bwa mbere abagore biyandikiye hariya mu isoko babisuzugura banabiseka,bati ibyo se byabaho ko hari uwatwibuka. Haciyemo nk’ibyumweru nka bitatu bahita babona mesaje za mbere zibabwira ko babafashe, imyirondoro yabo bayibonye, bagiye kuzabihereza amafaranga mu byiciro bibiri mu rwego rwo kugira ngo batangire kwiyubaka.

Amafaranga ya mbere ayri ay’abacunguzayi n’abadamu batishoboye baba muri ano masoko yacu. Ayo mafaranga bayabonye byarabafashije kuko ndibuka uwo nari nzi yari afite ideni rikomeye ry’imisoro y’ibihumbi ijana na mirongo, neza yarabuze ubushobozi.”

Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’umurenge wa Gahanga, Rutubuka Emmanuel yatubwiye ko ubucuruzi bwakomwe mu nkokora n’icyorezo cya Coronavirusi ariko na gahunda zo kubuzahura zari nyinshi bityo n’abandi zitagezeho bakwiye kujya begera umukozi ushinzwe amakoperative mu murenge akabafasha mu zindi gahunda igihe zabonetse.

Icyo aba bacuruzi muri iri soko bahurizaho cyane ahagize amahirwe yo kubona iyo nkunga itishyurwa ni uko bakomeje gushyira mu bikorwa ingamab zo kwirinda icyorezo cya Coronavirusi kugira ngo batazasubira mu bihe bikomeye baciyemo birimo na Guma mu Rugo kuko babonye ingaruka zabyo batari bazi ko cyatuma bafunga ubucuruzi bakaguma mu ngo.

feature-top
feature-top

Any message or comments?

pre-moderation

This forum is pre-moderated: your contribution will only appear after being validated by an admin.

Who are you?
Log in
Your post

To create paragraphs, just leave blank lines.

Iyandikishe ujye ubona Amakuru

Iyandikishe ujye ubona Amakuru