Tuesday . 3 March 2026

INKURU ZIGEZWEHO

  • 3 March » ISRAEL YEMEJE IBITERO MURI LIBAN NA IRAN ICYARIMWE – read more
  • 1 March » Gicumbi: Abarwanashyaka ba Green Party basabwe guhangana n’ibiyobyabwenge – read more
  • 24 February » Trump yahakanye inkuru ivuga ko umuyobozi mukuru w’igisirikare cya Amerika arwanya igitero kuri Irani – read more
  • 24 February » Umuhungu wa Robert Mugabe yarezwe icyaha cyo gushaka kwica – read more
  • 23 February » Ubumwe bw’Uburayi (EU) yatangaje ko itazemera izamurwa ry’imisoro ku bicuruzwa byoherezwa muri Amerika nyuma y’icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga – read more

Musanze: Hatangijwe amahugurwa azafasha kurinda umutekano w’abasivili

Tuesday 18 April 2023
    Yasomwe na

Yanditswe na Ndayambaje Jean Claude

I Nyakinama mu karere ka Musanze mu kigo cy’Igihugu cy’Amahoro, (Rwanda Peace Academy) hatangijwe amahugurwa y’abarimo ingabo z’u Rwanda, abapolisi n’abasivile (abaturage basanzwe) azabafasha kubongerera ubumenyi mu kurinda umutekano w’abasivile hirya no hino ku Isi.

Ni amasomo yitabiriwe n’abagera kuri 25 yiswe "protection of Civilians" (POC), mu ndimi z’amahanga, baturutse mu bihugu bituranyi n’u Rwanda akazamara icyumweru kimwe.

Bamwe mu bitabiriye aya mahugurwa baturutse mu bihugu 4 bitandukanye bihuriye muri ’Eastern Africa Standa by Force (EASF)’ bavuga ko bakurikije ubumenyi bari basanzwe bafite mu bijyanye no gucunga umutekano ndetse no kubungabunga amahoro, aya amasomo bazahabwa azabongerera ubumenyi bwo kunoza neza imicungire y’umutekano w’abasivile akenshi banagirwaho ingaruka zikomeye n’intambara zikunze kubera kuri uyu mugabane.

Umwe mu bitabiriye witwa Capt. Anita Wema ukorera mu mutwe w’ingabo zo mu kirere (Air Force) yagize ati: "Aya mahugurwa azadufasha mu byo twari dusanzwe dukora mu butumwa bwo kurinda abasivili ariko hari ubundi bumenyi tuziyongeraho kugira ngo turusheho kunoza uburyo tugomba kurindamo abasivili, niba hari naho tugomba kurushaho bakaduhugura uko twabikora kurushaho."

Akomeza agira ati: "Nkajye ukorera muri Air Force uburyo nabikoraga, nakoranaga n’abasirikare gusa, tukarinda abasivili ariko ari itsinda rinini ry’abasirikare dukoresheje indege ya kajugujugu ariko ubu hari impinduka tugomba gukorana n’abasivili n’abapolisi, tukamenya uburyo tugomba kuzakorana na bo turinda umutekano w’abasivili; ni byinshi tuzamenya kurushaho byiyongera ku byo twari dusanzwe tuzi."

Mu ba sivile bitabiriye aya mahugurwa bavuga ko bazungukira byinshi muri aya amahugurwa bagiye gukorana n’Ingabo na polisi.

Akimana Eric, usanzwe ari umunyamategeko w’umwuga yagize ati: "Twiteze byinshi, kuko ubusanzwe mu bihugu byose bibayemo amakimbirane, bibayemo intambara abasivili nibo bibasirwa n’ibyo bibazo, inzego zose zigomba gukorana kugira ngo harengerwe uburenganzira bw’abasivile hakurikijwe amategeko y’igihugu, yaba n’amategeko mpuzamahanga; niyo mpamvu inzego zose zigomba gukorana uhereye ku buyobozi bw’icyo gihugu kugera ku muryango mpuzamahanga muri rusange”.

Akomeza agira ati: "Uruhare rwanjye nk’umunyamategeko ni uko amategeko aba agomba kubahirizwa kugira ngo hakemurwe ibibazo n’amakimbirane byo mu basivile, ariko ikigamijwe ni ukubaka amahoro.

Umuyobozi w’Ikigo Cy’Igihugu cy’Amahoro, Rwanda Peace Academy (RTD), Col.Jill Rutaremara yagarutse neza ku ntego y’ayo mahugurwa.

Ati: "Aya mahugurwa ni ingirakamaro kuko agamije kurinda umutekano w’abaturage, yitabiriwe n’ibihugu 4, u Rwanda n’Abaturanyi bacu b’i Burundi, Kenya na Uganda. Kubera ko muri iki gihe ikintu cyo kurinda abaturage ari ikintu gikomeye.

Manda y’izi mission (peace keeping) nyinshi ufashe nk’iya central Afrique, Mali haba harimo icyo bita Manda yo kurinda abaturage, icyo bakwiye kumva ari nacyo kibateranyirije ahangaha ni ukubishyira mu bikorwa bari mu butumwa bwo kurinda amahoro noneho ibikorwa byabo hakavamo ikintu kigaragara cyo kurinda Abasivili."

Akomeza agira ati: "Nk’abasirikare bagomba kumenya ngo intwaro bazikoresha bate (Rules of engagement) cyangwa nk’abapolisi bo babikora bate, kubera ko ushobora gukoresha imbagara nyinshi bakavuga ngo wenda wishe abaturage ukaba wanabihanirwa; bagomba kumva aho bagomba kugarukira, bagomba no kumva ngo aho bari bimeze bite, umuco w’ibihugu bakoreramo, harimo ibintu byinshi."

Aya ni amahugurwa y’ishami ry’umuryango w’abibumbye (The united Nations Institute for Training and Research (UNITAR), yatangijwe kuri uyu wa 17 Mata 2023 akazasozwa tariki ya 21 Mata 2023.

feature-top
feature-top

Any message or comments?

pre-moderation

This forum is pre-moderated: your contribution will only appear after being validated by an admin.

Who are you?
Log in
Your post

To create paragraphs, just leave blank lines.

Iyandikishe ujye ubona Amakuru

Iyandikishe ujye ubona Amakuru