Yanditswe na Alice Umugiraneza
Bamwe mu baturage bo mu Murenge wa Muhanda mu karere ka Ngororero baratabanza inzego za Leta n’iz’umutekano kubera urugoma rwabaye agatereranzamba bakorerwa n’abashumba baragira mu gice cya Gishwati, bavuga ko hari insoresore z’abashumba zitwikira ijoro bakajya kunywa bamara gusinda bagahera ruhande bakubita inkoni buri muturage bahuye nawe ku buryo hari n’abatangiye kuhaburira ubuzima abandi bahakuye ubumuga bw’ingingo. Igitangaje ni uko ubuyobozi bw’umurenge buvuga ko nta gikanganye kirimo, atari ikibazo gihangayikishije.
Bamwe mu baturage babwiye mamaurwagasabo ko gukubitwa babimenyereye, ko babona nta n’icyakorwa ngo urwo rugomo rucike keretse abayobozi bashyizemo imbaraga nyinshi kuri utwo tubari ducumbikira izo nsoresore z’abashumba.
Dukuze Leonard ni umwe mu bo twasanze mu isantere ya Muhumyo akagari ka Bugarura, yagize ati "Njyewe ndibuka nari mvuye mu kazi nka saa moya n’igice z’umugoroba, ndimo kugenda numva inkoni zindiho ngo po, po! Umutwe bari bawumenye ni uko nagize Imana.
Namaze ukwezi mu bitaro ndwaye inkoni, byansigiye igihombo kuko bantegera mu nzira nari nahembwe amafaranga barayajyana na telefone nari mfite."
Uyu muturage akomeza avuga ko yabonye ubutabera aho abamukubise umwe afunzwe undi akaba yaratorotse. Ati "Urugomo rubera inaha ni indengakamere, sinzi icyakorwa pe!"
Gakuru Jean nawe avuga ko gukubitwa kwe byamugizeho ingaruka aho byamusigiye ubumuga budakira.
Uyu kandi avuga ko n’umubyeyi we aherutse gupfa bitewe n’inkoni yakubiswe n’abo bashumba.
Yagize ati "Nari mvuye ku mutekano nsanga abashumba batangiriye abantu barimo kubakubita, mbavugisha mbabaza impamvu barimo gukubita abantu bahise banyahuka barankubita, bakimara kunkubita bahise bimuka.
Nyuma yaho nararwaye cyane kuko nari merewe nabi aho byansigiye ubumuga, kuko sinkigira icyo nakikorera, n’akaboko kabaye pararize. Papa ni we wahise akurikirana ikirego cyanjye babonye ko ari kubyirukamo nawe baramuteze bamukubita inkoni yo mu maso ijisho rihita rigira ikibazo arandwara tumujyana i Kabgayi birananirana kuko amaso yose yahise afatwa na kanseri bizakurangira avuyemo byaje kumuviramo urupfu."
Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Muhanda, Hibukimfura Jean Pierre, yavuze ko abona urwo rugomo atari ikibazo, rudahakanganye, ngo cyane ko n’ahandi hose ruhari.
Yagize ati "Mu gihe cyashize ibikorwa by’urugomo byari bihari kandi bikabije cyane, ariko kugeza ubu ntiwavuga ko urugomo ari ikibazo kuko n’urwahagaragara ni nk’ahandi hose, cyane ko nko mu mezi 3 ashobora gushira nta kibazo cy’urugomo twakiriye wavuga ko byaturutse kuri izo nsoresore z’abashumba, bivuze ko urugomo rwacitse."
Umunyamakuru yabajije kandi uwo muyobozi impamvu yo usanga muri ako gace usanga buri muturage usanga yaba umwana, umusore ndetse n’umusaza bitwaza inkoni n’ibibando niba atari ukugerageza kwirindira umutekano.
Gitifu Hibukimfura yasubije agira ati "Impamvu yo kwitwaza inkoni ni uko bamwe baba bavuye mu nka abandi bavuye gusoroma icyayi, kuko abasoromyi b’icyayi bakunda kuba bafite ibikoni birebire.
Mu murenge wa Muhanda hari utugari 3 dukunda kugaragaramo urugomo rukabije, nk’akagali ka Rutagara, Bugarura ndetse na Gasiza cyane ko akagali ka Gasiza muri 2013 izo nsoresore zakubise uwari umunyamabanganshingwabikorwa w’akagali, ahungira nyubako y’akagali bamusangamo bagasakambura akagali kugira ngo bamugereho.


















