Thursday . 5 March 2026

INKURU ZIGEZWEHO

  • 5 March » Iran yatangije ibitero byo ku butaka ku Ba Kurde bo muri Iraq – read more
  • 5 March » Rura yatangaje ibiciro bishya by’ibikomoka kuri Peteroli – read more
  • 5 March » Inama y’abaminisitiri yemeje ifungurwa ry’abarenga 1800 – read more
  • 4 March » Santa Kinyera wari wungirije muri Ambasade ya Uganda mu Rwanda yapfuye – read more
  • 4 March » Nyagatare: Barasaba ko igishanga cy’umuceri gitunganywa – read more

Urubyiruko rwiga mu yisumbuye rugiye kurushanwa mu biganiro mpaka binyuze kuri televiziyo

Thursday 3 March 2022
    Yasomwe na

Yanditswe na Mutungirehe Samuel

Umuryango ukora mu by’uburezi binyuze mu gukoresha ibiganiro mpaka mu banyeshuri, iDebate, ugiye gutangiza amarushanwa y’ibiganiro mpaka kuri televiziyo azajya afasha kwigisha abanyeshuri bo mu mashuri yisumbiye kumenya kujya impaka mu ruhame mu rurimo rw’icyongereza.

Abahuzabikorwa b’uyu muryango, bavuga ko muri gahunda bihaye uyu mwaka, yo guteza imbere uburezi binyuze mu biganiro mpaka, kuri uyu wa Gatanu tariki ya 4 Werurwe 2022 batangiza gahunda nshya y’ihiganwa mu biganiro mpaka, “iDebate TV Championship, rizajya rica kuri televiziyo KC2, rikazahuza ibigo 18 by’amashuri yisumbuye, birimo 8 byo mu Burasirazuba n’ibindi 8 byo muri Kigali, ku nsanganyamatsiko y’Uburezi, nyuma abazatsinda abandi bagahembwa.

Mu kiganiro n’itangazamakuru cyabereye i Kigali kuri uyu wa Kane, tarikiya 3 Werurwe 2022, abahuzabikorwa bavuze ko uyu mwaka bahisemo kwagura amarushanwa akava gukorerwa ku bigo by’amashuri bikagera no kuri televiziyo.

Rugangana Idelphe ni umuhuzabikorwa kuri gahunda mpuzamahanga na gahunda za Televiziyo, yagize ati “Ubu bizaca kuri televiziyo, murebe ukuntu bikora n’iminota umwana amara avuga.

Barabanza bagakora ubushakashatsi ku ngingo bazavugaho noneho bakaza gukora ikiganiro ako kanya. Ubundi tubabwira insanganyamatsiko hasigaye nk’ibyumweru bibiri ngo irushanwa ribe, abana bakabyiga bakabikoraho ubushakashatsi noneho bakaza kujya impaka hagati yabo.”

Rugandana avuga ko nawe yungukiye byinshi mu bijyanye no kuvugira mu ruhame, kuko byatumye nk’umukobwa w’imyaka 19 urangije amashuri yisumbuye umwaka ushize abasha no kwemeza itangizwa ry’iyi gahunda yo kuri televiziyo imbere y’abantu bakuru batera inkunga iyo gahunda.

Yagize ati “Njye mfite imyaka 19, narangije kwiga amashuri yisumbuye ejobundi mu kwezi kwa munani, 2021, nahise nza muri iDebate nk’umukozi. Ntangiza iyi gahunda ya Tv abantu bose nahuraga nabo ni abagabo; ahantu hose najyaga dufata amashusho y’ibiganiro, ibintu byose najyaga gusaba, mu itangazamakuru hose nahuraga n’abagabo ariko nta bwoba nagiraga bwo kuvuga.

Ubwa mbere bigitangira nagiraga ubwoa nkavuga ngo ntabwo bari bunyubahe; icya mbere cyo ndi umukobwa,icya kabiri mfite imyaka mike ariko nkagira abantu benshi bangira inama, cyane cyane nk’umukoresha wanjye, akambwira ngo bari bukumve kuko ni wowe ubazaniye icyo bakeneye, uko bagukeneye niko nabo bagukeneye, wigira ubwoba. Ibyo nabyigiye muri iDebate.”

Kuri aya marushanwa, iDebate TV Championship, batatu ba mbere bazahabwa Mudasobwa kuri buri umwe, umudali banahabwe umwanya mu kiganiro kizabera hanze y’igihugu.

Bugingo Bruno ni umuhuzabikorwa muri uyu muryango, ashinzwe ibikorwa by’imbere mu gihugu, avuga ko icyo bifuza ko bizamara gikubiye mu bintu bibiri.

Ati “Intego ya mbere ni uguteza imbere ubumenyi bw’abanyeshuri mu kuvugira mu ruhame, ikidi ni isesenguramitekerereze (Critical Thinking). Umunyeshuri, utangiye gutekereza kuri politiki za Leta akiga mu mashuri yisumbuye urumva ko mu myaka 3 cyangwa 4 hari icyo twamwitegaho.”

Bugingo Bruno

Gahunda ya iDebate TVChampionship ije isanga izindi nka Kigali Debate week, ihuza ibigo by’amashuri yisumbuye 70 byo muri Kigali, hakaba Eastern Province Debate week ihuza ibigo 45 byo mu Ntara y’Iburasirazuba.

Bimwe mu byo gahunda ya iDebate ifasha mu kuzamura ireme ry’uburezi, birimo gutuma umunyeshuri yisanga muri gahunda y’uburezi u Rwanda rwihaye mu mashuri abanza n’ayisumbuye, Competence Based Curriculum CBC, aho umunyeshuri agira uruhare mu masomo yiga, hakaba no kumufasha kumenya itumanaho hagati ye n’abamuzengurutse cyangwa aho yajya gushaka akazi akabasha kwisobanura imbere y’abo asaba akazi.

Gahunda ya iDeabte imaze imyaka 10 ifasha urubyiruko rwo mu mashuri yisumbuye kuvugira mu ruhame binyuze mu biganiro mpaka bikorwa hagati mu banyeshuri ku nsanganyamatsiko runaka, ikintu cyafAshije bamwe mu babaye Miss Rwanda nabo banyuze kuri iyo gahunda igihe bigaga mu mashuri yisumbuye.

feature-top
feature-top

Any message or comments?

pre-moderation

This forum is pre-moderated: your contribution will only appear after being validated by an admin.

Who are you?
Log in
Your post

To create paragraphs, just leave blank lines.

Iyandikishe ujye ubona Amakuru

Iyandikishe ujye ubona Amakuru