Tuesday . 3 March 2026

INKURU ZIGEZWEHO

  • 3 March » ISRAEL YEMEJE IBITERO MURI LIBAN NA IRAN ICYARIMWE – read more
  • 1 March » Gicumbi: Abarwanashyaka ba Green Party basabwe guhangana n’ibiyobyabwenge – read more
  • 24 February » Trump yahakanye inkuru ivuga ko umuyobozi mukuru w’igisirikare cya Amerika arwanya igitero kuri Irani – read more
  • 24 February » Umuhungu wa Robert Mugabe yarezwe icyaha cyo gushaka kwica – read more
  • 23 February » Ubumwe bw’Uburayi (EU) yatangaje ko itazemera izamurwa ry’imisoro ku bicuruzwa byoherezwa muri Amerika nyuma y’icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga – read more

Guhuza imirimo y’ubucuruzi n’inshingano z’urugo nibyo bikidindiza umugore mu iterambere

Tuesday 12 November 2019
    Yasomwe na

By Imfurayabo Pierre Romeo

ActionAid Rwanda mu gufungura amahugurwa y’iminsi 3 yo kongerera ubushobozi abagore bihangiye imirimo, hagaragajwe ko akenshi impamvu umugore atabona umwanya wo gukora imirimo ibyara inyungu, biterwa no guhera mu rugo akora imirimo usanga idakunze no guhabwa agaciro.

Aya mahagurwa akaba yarateguwe na ACTIONAID RWANDA, kubufatanye n’umuryango nyafurika ugamije kongerera ubushobozi abari n’abategarugori (ACBF)
Atangiza aya mahugurwa ku mugaragaro, Josephine UWAMARIYA uhagarariye ACTION AID RWANDA, yibukije abagore bayitabiriye baturuka mu ntara zitandukanye, ko kuba ari abashoramari, kandi bakaba n’abagore ari intambara itoroshye bagomba kurwana nayo, cyane ko usibye kuba ari abacuruzi ariko n’imirimo yo mu rugo usanga ikibareba, akaba ari iyo mpamvu baba bagomba gukoresha imbaraga nyinshi kurenza abagabo babo.

Aba bagore n’abakobwa bagiye kumara igihe cy’iminsi itatu muri aya mahugurwa, baturuka mu ntara zitandukanye no mu turere dutandukanye tw’igihugu, by’umwihariko bakaba bakora n’imirimo itandukanye ijyanye n’ubucuruzi.
Igiteganyijwe muri aya mahugurwa, akaba ari kuzarebera hamwe imbogamizi umugore ahura nazo mu bucuruzi, uburyo umugore w’umucuruzi abagomba kwita ku bakiriya, ndetse n’uburyo akoramo imenyekanisha ry’ibicuruzwa cyangwa ry’ubucuruzi bwe.

Hagaragajwe ko igikunze kuranga abagore cyangwa abakobwa bakora ubucuruzi, bakunda kuvugira kuri telephone bamwe bavugana n’abagabo babo cyangwa abahungu bakundana, ariko hari uburyo ibi biba bitagomba guhuzwa by’umwihariko ngo bihurire mu kazi cyane cyane igihe umukiriya ategereje guhabwa serivisi.

Murangira Bosco, wari uhagarariye minisiteri y’uburinganire n’iterambere ry’umuryango MIGEPROF, muri uyu muhango, yavuze ko nubwo wenda haba hakirimo imbogamizi, ariko u Rwanda, rwateye intambwe ndende mu guteza imbere uburenganzira n’iterambere ry’umugore uhereye nyuma ya Jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda.

Yagize ati” Ikituboshye ni kimwe, nuko hakiriho abagore batize, bityo binagorana kuba batekereza gukora cyangwa gutinyuka imirimo iremereye ibyara inyungu, ariko abatinyutse barakataje kandi ndakeka namwe muri aha muri urugero rwiza rwo gufatiraho”

Aganira n’umunyamakuru wa mamaurwagasabo, yavuze ko umugore agifite imbogamizi zo kuba agifatanya akazi k’ubucuruzi n’inshingano zo mu rugo abandi ugasanga batinya kujya gukorera kure y’ingo zabo ariko akurikije ibyavuye mu bushakashatsi abona hari intambwe iri guterwa.

Yagize ati ”Ikigaragara nuko abagore bakora ishoramari bari kwiyongera, kuko mu mwaka wa 2012 abagore bakora imishinga ibyara inyungu bari ku kigero cya 36% ariko ubushakashatsi buherutse gukorwa muri 2016 bwasanze bageze kuri 66.1%. Urumva rero ko ari ikintu cyo kwishimira nubwo dukwiriye gukomeza gufatanya n’abanandi bafatanyabikorwa kugira ngo tugere ku 100%.

Uwamahoro Angelique uyobora ikigo Octo Promede gikora ibijyanye n’insimburangingo n’inyunganirangingo z’abantu bafite ubumuga, ni umwe mubitabiriye aya mahugurwa, avuga ko azamufasha ku bijyanye n’imicungire y’ikigo ayobora.

Yagize ati ” Urebye ikigo cyanjye cyatangiye gukora mu mwaka wa 2017 kandi n’ibintu byari bitugoye, kuko ari ikigo kinini rero kandi gikora ibijyanye n’ubuzima, biransaba ko muri aya mahugurwa nkuramo ubumenyi bwo kumenyekanisha ibyo nkora ariko by’umwihariko ndashaka kumenya ibijyanye no gucunga ikigo”.

Cynthia Nyam waruhagarariye ACBF yavuze ko, aya mahugurwa ari gukorerwa mu bihugu 6 byo muri Africa birimo U Rwanda, Malawi, Liberia, DRC na Chadi. Yakomeje avuga ko nyuma yaya mahugurwa hazanabaho ikindi kiciro cyo gukurikirana abahuguwe, ngo harebwe niba amasomo bahawe barayashyize mu bikorwa.

Abagore n’abakobwa bitabiriye aya mahugurwa, bakaba bari mu byiciro 2, abagera kuri 20 bafite ubucuruzi bakorera hanze y’umujyi wa Kigali n’abandi 20 bakorera hagati mu mujyi wa Kigali.

feature-top
feature-top

Any message or comments?

pre-moderation

This forum is pre-moderated: your contribution will only appear after being validated by an admin.

Who are you?
Log in
Your post

To create paragraphs, just leave blank lines.

Iyandikishe ujye ubona Amakuru

Iyandikishe ujye ubona Amakuru